Heb ik bindingsangst? Hoe herken ik het?

Heb ik bindingsangst? Hoe herken ik het?

Heb ik bindingsangst? Hoe herken ik het in datingsituaties en in relaties ?

De laatste jaren hoor je regelmatig spreken over bindingsangst. Ook in mijn praktijk zie ik regelmatig mensen die meestal na het mislukken van enkele relaties, zich de vraag stellen of ze aan bindingsangst lijden. Wat is bindingsangst ? Hoe uit het zich ? Hoe kan je het herkennen ? Aan de hand van voorbeelden uit de praktijk tracht ik een beeld te schetsen van wat bindingsangst is en te illustreren hoe het zich kan manifesteren in datingsituaties en in relaties.

Wat is bindingsangst ?

Mensen met bindingsangst zijn bang om zichzelf te (ver)binden, ze zorgen er op een of andere manier voor dat een relatie zich niet echt kan ontwikkelen of dat er intimiteit kan ontstaan. De angst om afgewezen te worden ligt hierbij aan de basis. Door de partner op afstand te houden, geen werkelijk engagement aan te gaan zorgt men ervoor dat men niet kan afgewezen worden.

Basis in de kindertijd

Een onveilige hechting in de kindertijd ligt vaak aan de basis van bindingsangst. Wanneer men is opgegroeid in een gezin waarin de ouders niet emotioneel beschikbaar waren, waarin moeilijk over gevoelens werd gepraat of waar veel spanningen waren, heeft men als kind soms ervaren dat het niet veilig was om gevoelens te uiten of kwetsbaarheid te tonen. De ander “was er niet” als het nodig was en als reactie hierop heeft men besloten dat men enkel op zichzelf kan rekenen. Om ontgoocheling en verdere kwetsuren te vermijden doet men geen beroep meer op anderen maar trekt men zelf zijn plan. Men neemt namelijk emotioneel afstand i.p.v. de verbinding aan te gaan.

Ook (traumatische) verliessituaties kunnen oorzaak zijn van bindingsangst. Een ernstige ziekte van een ouder of het overlijden van een ouder kunnen ervoor zorgen dat men zich emotioneel gaat afschermen uit angst opnieuw zulk een verlies te moeten meemaken.

Annelies, 26 jaar, verloor haar papa toen ze 10 jaar was.

“Ik zou me zo graag willen binden, maar ik kan het niet. Ik heb heel veel angst om te verliezen. Ik heb een constante alertheid naar de dood toe. Ik moet dat emotioneel afblokken, als ik dat niet doe word ik angstig. Ik krijg het niet meer over mijn lippen om tegen iemand te zeggen: “ik zie u graag”. Ik krijg dat niet meer gezegd sinds papa gestorven is”.

De mate van bindingsangst kan sterk verschillen tussen mensen alsook de manier waarop het tot uiting komt. Het leidt tot een aantal typische interactiepatronen in een relatie, maar ook voordat er sprake is van een relatie kan je kenmerken van bindingsangst herkennen.

Bindingsangst in relaties

Mensen met bindingsangst houden vaak de controle, de macht over de relatie omdat ze zelf bepalen hoeveel ze de partner zien, hoe snel of langzaam alles gaat, frequentie van seks en intimiteit… Bindingsangst wordt vooral voelbaar wanneer de ander te dichtbij komt of wanneer de relatie ‘reëel wordt.

Ze hebben veel nood aan eigen ruimte en tijd en zijn niet echt bereid hierin toegevingen te doen. Ze voelen zich snel verstikt in een relatie.

Steven, 50 jaar

“Ik zie Petra al 5 jaar, we zijn close met elkaar, het is meer dan vriendschap en we hebben ook seks. Toch wil ik niet uitgesproken hebben dat het een relatie is. Ik zie een relatie als een verlies van vrijheid, als keuzes maken en als verantwoordelijkheid. Dat beangstigt en benauwt mij. Als ik even verliefdheid voel, dan duw ik het weg, dan zeg ik tegen mezelf, nee, nee dat mag ik niet voelen”.

“Ik wil eigenlijk op alle gebied mijn vrijheid behouden. Samenwonen zal er voor mij nooit inzitten, dat zou ik niet kunnen. De idee bijvoorbeeld geen seks meer te kunnen hebben met anderen benauwt me, terwijl ik in de praktijk eigenlijk wel trouw ben. Er is ook zoiets van: misschien kom ik nog wel iemand anders tegen die beter is en knapper is en beter bij me past. Die mogelijkheid wil ik precies altijd open laten”.

Een patroon van aantrekken en afstoten is vaak de dynamiek in relaties waarin bindingsangst speelt. Men verlangt enerzijds erg naar verbinding, maar als er dan meer intimiteit is, is dat tegelijk beangstigend en creëert men weer afstand.

Steven, 50 jaar

“Nu Petra me gezegd heeft dat ze iemand anders ontmoet heeft met wie ze een relatie is aangegaan, voel ik me rotslecht. Voor de eerste keer voel ik me echt eenzaam. Ik ben in de war en vraag me af: waarom heb ik het steeds tegengehouden ? Waarom ben ik er niet op ingegaan ? Nu zie ik plots de positieve kanten van Petra terwijl ik me in een relatie steeds blind staar op de negatieve zaken. Ik stel zo’n hoge eisen aan een partner dat het bijna absurd is”.

“Eigenlijk had ik de macht in de relatie, want ik bepaalde hoeveel we elkaar zagen, en tot hoever het kon gaan, nu heeft Petra de macht. Ik zou willen dat ze voor mijn deur zou staan en ze me nog een kans zou geven. Zoals het nu voelt zou ik die kans met 2 handen aangrijpen, maar als ze er werkelijk zou staan, weet ik niet of ik het zou kunnen”.

Bindingsangst in datingsituaties

Ook voordat er sprake is van een relatie kan bindingsangst zich manifesteren. Een efficiënte manier om te vermijden dat je afgewezen zou worden is natuurlijk geen relatie aan te gaan en allerlei strategieën worden hierbij (onbewust) ingezet. Hieronder bespreek ik er enkele die ik regelmatig in de praktijk tegen kom.

Annelies, 26 jaar

“Als ik verliefd ben, durf ik geen oogcontact maken. Ik ga me dan eerder afwenden. Dan ben ik alleen op mezelf aangewezen, dan ben ik verantwoordelijk voor mijn eigen (on)geluk. Als je een relatie aangaat, dan draagt de ander ook bij aan je geluk of ongeluk en dat vind ik heel beangstigend.

Het eisenlijstje waaraan de potentiële partner moet voldoen kan zo lang zijn, dat geen enkel sterfelijk wezen eraan kan beantwoorden. Ofwel worden de negatieve kanten zodanig overbelicht dat de positieve kwaliteiten van iemand steeds in de schaduw komen te staan.

Annelies, 26 jaar

“Ik wil wel een relatie maar als iemand te kort komt duw ik hem weg. In mijn hoofd wordt onmiddellijk een lijstje gemaakt met alle nadelen”.

“Op vlak van liefde geraak ik niet verder dan vlinders in mijn buik. Dan neemt de ratio het over”.

Soms wordt men ook alleen maar verliefd op partners die onbereikbaar zijn of waarvan men rationeel beseft dat het geen ‘goede’ partner zou zijn. In dat geval voelt het veilig aan want men beseft ergens dat er toch niet meer kan van komen.

Steven, 50 jaar

“Ik ben ooit een keer echt verliefd geweest maar die persoon had een relatie en was dus eigenlijk onbereikbaar”.

Annelies, 26 jaar

“Ik kan precies alleen maar verliefd worden op mannen met wie een reële, gezonde relatie niet mogelijk is. Ik val vaak op types die zich niet laten kennen, die mysterieus blijven. Zo heb ik onlangs nog Wout leren kennen, maar dat is niemand voor mij. Ik kan er niet op bouwen. Ik wil iemand die mij stabiliteit geeft, en niet iemand die mijn angsten nog vergroot. We zaten trouwens ook intellectueel op zo’n verschillende golflengte dat het nooit zou lukken”.

“Vorige week heb ik een one night stand gehad. Het voelde veilig aan omdat hij een vriendin heeft. Het kan dus nooit iets worden tussen ons”.

Ilse

Lees ook blog verlatingsangst

Related posts

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *