Een goede partnerkeuze: met het hoofd of met het hart?

Een goede partnerkeuze: met het hoofd of met het hart?

Geboren om lief te hebben

Liefde en intimiteit zijn belangrijke levensbehoeftes. De behoefte aan verbinding is aangeboren en het belangrijkste instinct bij de mens. Het is waarschijnlijk ontstaan als antwoord van de natuur op het feit dat baby’s hulpeloos, totaal afhankelijk geboren worden. De natuur heeft er voor gezorgd dat er in ons brein een hechtingssysteem is ingebouwd dat kind en ouder emotioneel aan elkaar bindt. De behoefte om op iemand te kunnen rekenen verdwijnt nooit. Als volwassene verplaatsen we onze behoefte aan intimiteit van de ouder naar de partner.

Romantische liefde is een menselijke drang

De drang naar seks motiveert ons om seks hebben met reeks van partners. Romantische liefde zorgt ervoor dat we onze energie concentreren op één partner. En gevoelens van diepe genegenheid of intimiteit tenslotte inspireren ons om lang genoeg bij een partner te blijven om onze kinderen als een team op te voeden.
Liefde kan duurzaam zijn, kan een leven lang warmte, genegenheid, plezier en voldoening brengen, maar…  Je moet de juiste partner kiezen !

Goede partnerkeuze ?

Door het geloof in de romantische mythe dat je een partner niet kiest, maar dat liefde je overkomt gaat er eigenlijk weinig aandacht naar deze fase van de relatie. Nochtans blijkt uit onderzoek van gelukkige relaties dat slechts 37% van deze koppels verliefd waren op het eerste gezicht.
Je kan zelfs een stapje verder gaan en je afvragen of verliefdheid wel een goede raadgever is. Verliefdheid is een oogziekte: je idealiseert je partner en wat eerst een leuk of grappig kantje lijkt begint je achteraf te irriteren. Na een aantal jaren gaat het in een relatie meer om veiligheid en je thuis voelen bij iemand. Wanneer iemand heel andere waarden en doelen heeft in het leven doen deze afbreuk aan het gevoel van veiligheid.

Liefde vroeger en nu

In vroegere tijden kon je het huwelijk omschrijven als een “economische onderneming”. Het ging in de eerste plaats om brood op de plank te krijgen en kinderen op de wereld te zetten om daarbij te helpen en voor je te zorgen als je oud werd. Of in de rijkere families om titels en eigendommen veilig te stellen. Men verwachtte weinig van elkaar, men maakte het beste van het samen zijn. Het huwelijk was ook ingebed in de ruimere gemeenschap. De banden met familie, de buurt, de dorpsgemeenschap waren zeer sterk.
Pas in de jaren ‘70 kwam liefde bovenaan de lijst in onderzoek naar wat mannen en vrouwen zoeken in een partner. Liefde en passie zijn dus pas heel recent het hoofdingrediënt van een relatie. Voor het eerst in de geschiedenis zijn genegenheid en emotionele verbondenheid de enige basis geworden waarop we een partner kiezen.
In die zin kan je de relatie dan ook omschrijven als een “emotionele onderneming”.

Met het hoofd of met het hart ?

Verliefdheid waar de vonken van af springen is in onze cultuur misschien wel overgewaardeerd ? Is het niet verstandiger een partner te kiezen op rationele argumenten dan op basis van verliefde gevoelens ?
Uit onderzoek blijkt dat eind de jaren zestig 75% van de vrouwen ja zou zeggen op een lieve, leuke man met een goede baan. Tien jaar geleden antwoordde nog maar 20%  positief op deze vraag. Mensen zitten nu te wachten op een vonk, maar de vraag is of dat tot relatiegeluk leidt.
Onderzoek naar gearrangeerde huwelijken tonen een hoge relatietevredenheid. Huwelijken gebaseerd op liefde beginnen vaak goed als het gaat om ervaren van intimiteit en verbondenheid maar de cijfers dalen na verloop van tijd. Gearrangeerde huwelijken beginnen met een lager gevoelscijfer maar groeien naar het niveau waar de liefdeshuwelijken begonnen. Relaties waarin passie en chemie de boventoon voeren zijn bovendien minder stabiel op de lange duur dan relaties waarin vriendschap en een overeenkomstige basis dat doen. Dit is niet verwonderlijk. Verliefdheid is van korte duur en na deze periode is de uitdaging om een duurzame, veilige band aan te gaan en de verschillen op een constructieve manier te overbruggen.
Een gearrangeerd huwelijk heeft een slechte naam. Het roept associaties op met gedwongen huwelijk, financiële belangen, familiepolitiek…  Maar op zijn best is het een verbintenis op basis van gedeelde overtuigingen en belangen. In vele culturen doet de familie een soort voorselectie en stellen 2 partners aan elkaar voor en als er wederzijdse sympathie is, kan de liefde groeien. Dit klinkt niet erg romantisch maar er is misschien wel iets te zeggen voor een meer pragmatische houding in de liefde ? Sinds romantische idealen en vrije keuze bepalen met wie we ons leven delen lopen steeds meer relaties stuk…

Rationele argumenten

Gemeenschappelijk kader

Voor een succesvolle duurzame relatie zijn achtergrond, opleiding, waarden en levensdoelen minstens zo belangrijk als chemie. Uit onderzoek is immers gebleken dat de slaagkans van een relatie rechtstreeks samenhangt met de “common ground” tussen partners. “Soort zoekt soort” klopt dus meer dan “tegenpolen trekken elkaar aan”. We worden vooral gedreven door herkenning. Mensen vallen pas op verschillen als er voldoende overeenkomstige basis is. Zulke partnerkeuze lijkt misschien wat risicoloos en conservatief, maar geeft de meeste kans op een duurzame relatie. Relaties gebaseerd op passie en vuurwerk houden over het algemeen minder lang stand.

Persoonlijkheid

Wat het karakter of de persoonlijkheid betreft, verschenen de laatste jaren enkele interessante onderzoeken. In onze vorige blog “Welk dekseltje past op mijn potje ?” kon je al uitgebreid lezen over de liefdestypes van Helen Fisher. Een grootschalig Duits onderzoek op bijna 7000 koppels bracht aan het licht dat  partners op bepaalde stabiele persoonlijkheidskenmerken ongeveer even hoog scoorden en hoe meer ze op elkaar leken, hoe langer ze bij elkaar bleven. Uit een Nederlands onderzoek bleek overigens dat enkel koppels die de tijd hadden genomen om elkaar te leren kennen voor ze een relatie aangingen, qua persoonlijkheid op elkaar leken. Mensen die op slag verliefd waren leken volstrekt niet op elkaar en zouden dus volgens deze recente inzichten minder kans hebben op een duurzame relatie.

Love map

Tot slot wil ik nog het belang van de “love map” benadrukken. Wie we kiezen hangt samen met onze relatiegeschiedenis en deze speelt dus ook vaak een rol als we telkens de “verkeerde” kiezen.
Zoals hierboven reeds beschreven is de behoefte om ons te hechten een diepgeworteld overlevingsmechanisme in onze hersenen. Bowlby ontdekte dat een hechtingssysteem  bij kinderen aanslaat als mama of papa te ver weg zijn. Als een kind ervaart dat de ouder aanwezig is, aandacht heeft voor zijn behoeften en daar ook op inspeelt zal het een veilige hechting ontwikkelen. Als een kind echter regelmatig ervaart dat ouders niet op behoeften inspelen, zal het zijn gedrag daaraan aanpassen. Wanneer het zich terug trekt uit het contact vanuit de overtuiging dat reageren toch geen zin heeft zal het een vermijdende hechting ontwikkelen. Bij een angstige hechting zal het kind nog angstiger reageren en zich extremer gedragen om toch de nodige aandacht te krijgen. Bij een angstig-vermijdende hechting zoekt het kind nabijheid maar is het er tegelijkertijd bang voor omdat het geleerd heeft dat het toch niet krijgt wat het nodig heeft.
Zodra we volwassen zijn, neemt de partner deze rol van hechtingsfiguur van de ouder over. Onze hechtingservaringen bepalen dus wie we kiezen, hoe we liefde krijgen en wat we op dat vlak verwachten van onze partner.
Als je telkens valt op partners die niet bij je passen zit je waarschijnlijk gevangen in een oud patroon. Zicht krijgen op de eigen relatiebiografie is dus essentieel om een bewuste partnerkeuze te kunnen maken en de slaagkans van een relatie te vergroten.

Gelukkig gearrangeerd

Altero is in zekere zin ook een “arrangeerder” van relaties. Voor die nuchtere instelling is wel wat te zeggen. Een zekere mate van verliefdheid en seksuele aantrekkingskracht is uiteraard nodig opdat een relatie zou kunnen werken. Maar daarnaast is een “bewuste” keuze minstens even belangrijk.
“Ken jezelf” is voor ons dan ook een belangrijke leuze. Doorheen de uitgebreide gesprekken helpen wij onze leden (meer) zicht te krijgen op zichzelf. Wie ben ik ? Wat leert mijn relatiegeschiedenis me over mijn partnerkeuze ? Hoe ziet mijn persoonlijkheid eruit ? Wat betekent dit voor mij naar een partner toe ? Wat zijn mijn behoeften en verlangens naar een partner en een relatie toe ? De antwoorden die wij verzamelen op deze en vele andere vragen helpen ons om op zoek te gaan naar een geschikte “match”. Net zoals in een aantal andere culturen het geval is maken wij een soort van voorselectie waarbinnen onze leden zelf gaan ontdekken en ervaren of er een klik kan ontstaan waaruit een duurzame relatie kan groeien.  Een mooie combinatie dus van het hart en het verstand !

Ilse Reynders

Related posts

Leave a Reply

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *